Căn cứ xác lập quyền sở hữu

Giả sử hai chú trâu này bị lạc và sau một năm không có chủ đến nhận, thì người nào trước đó đã bắt gặp và nuôi giữ hai chú trâu này sẽ thuộc quyền sở hữu của người đó (ảnh minh họa)

Căn cứ xác lập quyền sở hữu là những cơ sở, bằng chứng hoặc qui định của pháp luật – mà từ đó quyền sở hữu được xác lập đối với tài sản.

Theo qui định tại Bộ luật dân sự 2015, căn cứ xác lập quyền sở hữu gồm:

Thuật ngữ pháp lý trong lĩnh vực quản lý và sử dụng tài nguyên Internet

Thông tư số: 24/2015/TT-BTTTT của Bộ Thông Tin và Truyền Thông quy định về việc quản lý và sử dụng tài nguyên Internet, bao gồm: đăng ký, phân bổ, cấp, sử dụng, hoàn trả, tạm ngừng, thu hồi, giải quyết tranh chấp, đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động trong lĩnh vực Internet Việt Nam. Dưới đây là giải thích một số thuật ngữ pháp lý trong Thông tư này.

Thuật ngữ pháp lý trong lĩnh vực Phá sản

(Ecolaw.vn) - Khi một doanh nghiệp lâm vào tình trạng khó khăn, thì có thể tiến hành thủ tục phá sản. Vấn đề này được quy định trong Luật phá sản 2014, có hiệu lực từ 1-1-2015. Dưới đây là giải thích một số thuật ngữ pháp lý trong lĩnh vực phá sản mà các doanh nghiệp cần biết.

Thuật ngữ pháp lý trong lĩnh vực Đầu tư

(Ecolaw.vn) - Luật Đầu tư là một bộ luật quan trọng mà những nhà đầu tư, doanh nhân ... cần biết khi có ý định đầu tư (kinh doanh). Dưới đây là giải thích một số thuật ngữ pháp lý trong lĩnh vực đầu tư tại Luật Đầu tư.

Thuật ngữ pháp lý trong lĩnh vực Nhà ở

(Ecolaw.vn) - Luật Nhà ở là một bộ luật quan trọng, hầu như liên quan đến tất cả mọi người, trong cuộc sống. Chính vì vậy, những khái niệm, thuật ngữ pháp lý liên quan đến lĩnh vực nhà ở cần được hiểu biết một cách chính xác. Dưới đây là giải thích một số thuật ngữ pháp lý trong Luật Nhà ở.

Thuật ngữ pháp lý trong lĩnh vực Đấu thầu

(Ecolaw.vn) - Luật đấu thầu là một bộ luật quan trọng, quy định về đấu thầu; trách nhiệm của các bên có liên quan và các hoạt động đấu thầu ... mà các doanh nghiệp lớn không thể không biết đến. Dưới đây là giải thích một số thuật ngữ pháp lý trong lĩnh vực đấu thầu - quy định tại Luật đấu thầu.

Công ty trách nhiệm hữu hạn (2 thành viên trở lên)

Công ty trách nhiệm hữu hạn (TNHH) là loại hình doanh nghiệp phổ biến nhất, vì cơ cấu đơn giản, các "ông chủ" (thành viên góp vốn) lời ăn lỗ chịu theo tỷ lệ vốn góp vào công ty. Có hai dạng công ty TNHH là "hai thành viên trở lên" và "một thành viên". Phần dưới đây là quy định cơ bản và tóm gọn về công ty TNHH 2 thành viên trở lên - trong Luật doanh nghiệp (năm 2014. 

Ảnh minh họa: Công ty TNHH là loại hình doanh nghiệp phổ biến nhất

Mất tích (người mất tích)

Một người được xem là mất tích khi trong suốt một thời gian dài không ai biết người đó đang ở đâu, đang sống hay đã chết. Tuy vậy, về mặt pháp lý, chỉ có tòa án là nơi duy nhất có quyền phán quyết (tuyên bố) một người nào đó có mất tích hay không, theo những thủ tục chặt chẽ.

Theo qui định tại Bộ luật dân sự, khi một người biệt tích 2 năm liền trở lên, mặc dù đã áp dụng đầy đủ các biện pháp thông báo, tìm kiếm theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự nhưng vẫn không có tin tức xác thực về việc người đó còn sống hay đã chết thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan (thường là cha mẹ, vợ chồng, con …), Toà án có thể tuyên bố người đó mất tích. 

Bị đơn

Quang cảnh một phiên tòa dân sự, hai người đứng phía trên là nguyên đơn và bị đơn, người áo hoa đứng phía sau là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Trên cao là Hội đồng xét xử, đại diện VKS và thư ký tòa (ảnh minh họa)

(Ecolaw.vn) - Bị đơn là thuật ngữ pháp lý chỉ người (và cũng có thể là tổ chức, công ty …) bị kiện trong một vụ án dân sự và phải “đối phó” với các yêu cầu từ phía người kiện mình (nguyên đơn). Bị đơn thuộc nhóm các “đương sự” trong vụ án (gồm nguyên đơn, bị đơn, người làm chứng, luật sư …) để phân biệt với nhóm “tiến hành tố tụng” ( gồm tòa án, thẩm phán, thư ký phiên tòa …).

Vụ án hôn nhân gia đình

Vụ án hôn nhân gia đình là thuật ngữ chung dành để chỉ những tranh chấp hoặc yêu cầu giữa các đương sự liên quan đến lĩnh vực hôn nhân gia đình - được tòa án (tòa dân sự) xem xét giải quyết – theo trình tự và thủ tục qui định tại Bộ luật tố tụng dân sự.

Hôn nhân gia đình là một lĩnh vực có thể nói là rất phức tạp, liên quan đến nhiều cá nhân, nhiều thế hệ. Đơn giản vì ai cũng có gia đình ( cha mẹ, vợ chồng, con cái) và mọi sự biến động liên quan đến gia đình đều làm phát sinh hàng loạt các vấn đề pháp lý phức tạp, “chồng chéo” lên nhau.

Vụ án kinh tế, thương mại

Những tranh chấp trong lĩnh vực kinh doanh, thương mại khi được đưa ra giải quyết tại Tòa án hay cơ quan Trọng tài được gọi chung là vụ án kinh tế, thương mại.

Nhiều năm trước đây (trước năm 2005), trong hệ thống pháp luật tố tụng Việt Nam phân định rõ vấn đề này bằng thuật ngữ “vụ án kinh tế”. Theo đó, các vụ án có nội dung liên quan đến kinh doanh, thương mại sẽ được gọi là vụ án kinh tế. Tòa án cấp tỉnh thành lập ra tòa chuyên trách là ‘Tòa Kinh tế” chuyên xét xử những tranh chấp dạng này ( cùng với tòa Hành chính, tòa Lao động … - chuyên xử về án lao động, án hành chính).

Quyền sở hữu

Quyền sở hữu (hay còn gọi là quyền sở hữu đối với tài sản) là quyền luật định của cá nhân (hoặc tổ chức) đối với tài sản của mình. Theo qui định tại Bộ luật dân sự, quyền sở hữu bao gồm 3 quyền : quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạt tài sản. 

Định giá tài sản

Định giá tài sản là việc đánh giá, kết luận về giá trị của một tài sản nhằm làm cơ sở cho việc giải quyết vụ án được khách quan, thuận lợi. Việc định giá tài sản phải thực hiện đúng luật thì mới có giá trị.

Trong các vụ án (tranh chấp) liên quan đến tài sản, thì việc định giá tài sản gần như là một thủ tục bắt buộc. Toà án sẽ ra quyết định định giá tài sản đang tranh chấp trong các trường hợp sau đây:

Thế chấp tài sản

Thế chấp tài sản là việc một bên (sau đây gọi là bên thế chấp) dùng tài sản thuộc sở hữu của mình để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự đối với bên kia (sau đây gọi là bên nhận thế chấp) và không chuyển giao tài sản đó cho bên nhận thế chấp.

Trong trường hợp thế chấp toàn bộ bất động sản, động sản có vật phụ thì vật phụ của bất động sản, động sản đó cũng thuộc tài sản thế chấp.

Tống đạt

Tống đạt ( hay nói một cách đầy đủ hơn là “tống đạt văn bản tố tụng) là việc giao văn bản của cơ quan tiến hành tố tụng (tòa án, Viện kiểm sát) hay cơ quan thi hành án … - cho đương sự một cách chính thức và mang tính chất áp đặt.

Tống đạt văn bản tố tụng được xem là nghĩa vụ của các cơ quan nói trên (và các cơ quan này cũng chính là cơ quan có thẩm quyền ban hành ra các văn bản tố tụng đó). Việc nói “áp đặt” ở đây có nghĩa là người nhận văn bản được tống đạt phải có trách nhiệm tuân theo một cách bắt buộc.

Ủy thác thương mại

Ủy thác (nói chung) là việc ủy quyền và giao phó một công việc (thuộc quyền và nghĩa vụ của mình) cho người khác thực hiện. Thuật ngữ trong bài viết này nói về ủy thác thương mại. Ủy thác thương mại là ủy thác trong lĩnh vực thương mại, tức là ủy thác trong việc mua bán hàng hóa.

Theo qui định tại Luật Thương mại, uỷ thác mua bán hàng hoá được xem là hoạt động thương mại. Theo đó bên nhận uỷ thác thực hiện việc mua bán hàng hoá với danh nghĩa của mình theo những điều kiện đã thoả thuận với bên uỷ thác và được nhận thù lao uỷ thác.

Người chưa thành niên (vị thành niên)

Người chưa thành niên (hay còn gọi là Vị thành niên) là người chưa đủ mười tám (18) tuổi. Quyền và nghĩa vụ dân sự của người chưa thành niên như thế nào ? Người chưa thành niên phạm tội bị xử lý ra sao ? Trên phương diện pháp luật dân sự, Người chưa thành niên dưới 6 tuổi được xem là chưa có năng lực hành vi dân sự - vì còn nhỏ quá mà. ( Xem “Năng lực hành vi dân sự” trong mục Thuật ngữ pháp lý)

Đối chất

Đối chất là một thủ tục tố tụng do cơ quan tiến hành tố tụng thực hiện (công an – trong quá trình điều tra, tòa án – trong quá trình xét xử ) nhằm mục đích xác định tính xác thực các tình tiết của vụ án.

Trong vụ án dân sự, đương sự (nguyên đơn, bị đơn …) có quyền yêu cầu tòa tiến hành đối chất. Hoặc khi xét thấy có sự mâu thuẫn trong lời khai của các đương sự, người làm chứng … - thì người tiến hành tố tụng (thẩm phán, điều tra viên …) có quyền cho các đương sự trực tiếp “giáp mặt” nhau, trao đổi hay thậm chí “tranh luận” với nhau – qua đó có thể đánh giá, kết luận các vấn đề liên quan một cách chính xác, khách quan. Việc này gọi là “đối chất”.

Di chúc miệng

Di chúc miệng là một hình thức đặc biệt của di chúc, được lập trong trường hợp người có tài sản đang ở trong tình trạng bị cái chết đe dọa.

Chúng ta biết rằng di chúc là sự thể hiện ý chí của một người nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết.

Nhập/tách vụ án

Nhập hoặc tách vụ án là một thủ tục tố tụng do Tòa án (nơi đang thụ lý giải quyết) xem xét và quyết định – nếu các bên đương sự có yêu cầu hoặc tòa xét thấy cần thiết – trên cơ sở vẫn bảo đảm việc giải quyết vụ án đúng pháp luật.

Một vụ án (dân sự) nói chung thường có nguyên đơn và bị đơn. Luật qui định nhiều người có thể kiện một người. Do vậy, nếu nhiều người (nhiều nguyên đơn) cùng kiện một người (một bị đơn) trong cùng một thời điểm, liên quan đến một nội dung, thì tòa có thể xem xét và nhập nhiều vụ án (từ nhiều nguyên đơn) thành một vụ án để việc xét xử được toàn diện, thuận tiện hơn.